นายอาวีระ ภัคมาตร์ ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) มอบหมายให้นางสาวปิยนุช ทรวงคำ ผู้อำนวยการส่วนการจัดการคุณภาพน้ำ อากาศและเสียง เข้าร่วมเวทีเสนอผลการวิจัยและคืนข้อมูลงานวิจัยเรื่อง "การจัดการลุ่มแม่น้ำกกที่ปนเปื้อนสารพิษด้วยเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศและเทคโนโลยีขั้นสูงเพื่อความมั่นคงด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ สู่จังหวัดเชียงราย" ให้กับจังหวัดเชียงราย พร้อมรับฟังข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะร่วมกัน ในวันที่ 25 สิงหาคม 2568 ณ ห้องประชุมพญาพิภักดิ์ ชั้น 2 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย โดยมีนายชรินทร์ ทองสุข ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธาน พร้อมด้วยนายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย และหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม สื่อมวลชน และศูนย์วิจัยและพัฒนาการป้องกันและจัดการภัยพิบัติ คณะพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริการ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาตร์ ได้นำเสนอผลการวิจัยฯ มีประเด็นสำคัญ ดังนี้

1. การตรวจวัดโลหะหนักในแม่น้ำกก ด้วยการตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างสารละลายใส ด้วยเทคนิค Synchrotron TXRF 
 - พบการปนเปื้อนของสารหนูที่ละลายในน้ำ “ไม่เกินเกณฑ์มาตรฐาน” 
 - เมื่อเปรียบเทียบการตรวจน้ำผิวดินด้วยการไม่ทำละลายน้ำหรือไม่กรอง พบว่า As เกินมาตรฐาน (ในบางจุดตรวจ)
 
2. ผลการวิเคราะห์ชนิดทางเคมีและเลขออกซิเดชันของสารหนูและโลหะหนักในตะกอนดินแม่น้ำกก ด้วยการตรวจโลหะหนักในตะกอนแขวนลอยในแม่น้ำกก (หลังจากทำการตกกอน แล้วนำตะกอนแขวนลอยไปตรวจวิเคราะห์) ด้วยการวิเคราะห์ชนิดทางเคมีและเลขออกซิเดชันของสารหนู ด้วยเทคนิค Synchrotron XAS พบว่า
- ตรวจพบ As อยู่ในรูปสารหนูอนินทรีย์ชนิดอาร์เซเนต As(V) ที่มีเลขออกซิเดชัน 5+ เป็นส่วนใหญ่ ร้อยละ 83.5 จากการเก็บตัวอย่าง 40 จุดเก็บตลอดแม่น้ำกก ซึ่งมีความเป็นพิษน้อยกว่าสารหนูชนิดอาร์เซไนต์ As(III)
- พบ As(III) สูง มากกว่า 50% จำนวน 3 จุด ได้แก่ (1) P04 บริเวณวัดหาดชมพู ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ (2) P20 บริเวณสะพานแม่ยาว-ดอยฮาง ต.ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย (3) P29 บริเวณตำบลแม่ยาว อ.เมือง จ.เชียงราย ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับปฏิกิริยารีดอกซ์ในน้ำ การมีออกซิเจนต่ำ การตกค้างของตะกอน ณ บริเวณดังกล่าว
- แนวทางการปรับลดความเป็นพิษของสารหนู (As) คือ ทำให้ As(III) เป็น As(V) โดยการเติมออกซิเจน